Makalecin - Güncel Blog Yazıları

Tartışma Yeni Boyut Kazandı: Ayasofya ABD’nin ‘Dini Özgürlükler Raporu’na Girdi

0 10

Son günlerde camiye çevrilme tartışmalarıyla gündemde olan Ayasofya, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Uluslararası Diyaneti Özgürlükler Raporu'na girdi. Rapora reaksiyon gösteren Dışişleri Bakanlığı “ABD’nin bu çeşit raporlarla yerküre kamuoyunun dikkatini, memleketindeki dertlerden sair yanlara çekmeye çalışması trajikomiktir” dedi. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise “Ayasofya katiyen milletlerarası değil, ulusal egemenlik hususudur. Kimse Türkiye'yi sorgulamasın” tabirlerini kullandı. 

ABD Dışişleri Bakanlığı, birçok memleketteki diyaneti kısıtlamalar ve azınlıkların durumunu değerlendirdiği Milletlerarası Diyaneti Özgürlükler Raporu'nun (USCIRF) güncellenmiş son halinde, Türkiye'de diyaneti özgürlüklerin tasa verici bir boyutta seyrettiği değerlendirmesinde bulundu.

Raporda Ayasofya ve Kariya müzelerinin statüsünün değiştirilmesine yönelik son günlerde lisana getirilen tartışmalar ile Alevilerin resmi olarak tanınmamasına ait açıklamalar mahal aldı.

Euronews'in aktardığı malumata nazaran, raporda, “Erdoğan, İstanbul'da Türkiye'nin birinci Süryani kilisesi olduğu belirtilen ibadethanenin temel atma merasimine katıldı. Ama Cumhurbaşkanı Erdoğan vesair yandan, tarihi Ortodoks Bazilikası olan ve 1935 yılından bu yana müze statüsünde olan Ayasofya'nın camiye dönüştürülmesi yanında birçok sefer davette bulundu.” sözlerine mekan verildi.

Raporda ayrıyeten Yahudi aksiliği ve düşmanlığıyla alakalı söylemlere dikkat çekilirken, diyanete ve kutsal kıymetlere hakaret etme ile zarurî askerlik yasasında bir alternatif bulması, vicdani redde müsaade vermesi gerektiğinin altı çizildi.

USCIRF'nin üzerinde durduğu bir sair mevzuysa, Türkiye'de yaşayan Rum, Ermeni ve Süryani azınlıklara ilişkin birçok sorunun devam ettiği ve bu azınlıklara ilişkin birçok tarihi sit yeri ve mezarlıkların tahrip edildiği malumatı oldu.

Evvelki raporda Erdoğan kınanmıştı

Memleketler arası Diyaneti Özgürlükler Raporu'nun birkaç evvel yayımlanan raporunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Ayasofya Müzesi'ni yine camiye çevrilmesiyle ilgili kelamları sebebiyle bir kınama metni yayımlanmıştı.

Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ve Dışişleri Bakanlığı Memleketler arası Diyaneti Özgürlükler Kişisel Temsilcisi Sam Brownback'in sunumunu yaptığı Memleketler arası Diyaneti Özgürlükler Raporu’nda, yaklaşık 200 memleketteki diyaneti azınlıklara yapılan kısıtlamalar ele alınmıştı.

Raporda Türkiye'de son günlerde Ayasofya'nın statüsünün değiştirilmesi yanındaki tartışmalara da değinilirken, “Ayasofya Müslümanlar ve Hristiyanlar açısından tarihi ve manevi büyük bir kıymete sahiptir. Bu yapının müze statüsü korunmalıdır.” denilmişti.

“Tasarruf salahiyeti Türkiye'nin elinde, başla devletleri ilgilendirmez”

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hami Aksoy, ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan '2019 Milletlerarası Diyaneti Özgürlükler Raporu'nun Türkiye ile ilgili kısımlarına ait yöneltilen soruya yazılı karşılık verdi. 

Aksoy, raporun Türkiye kısmının, yine kaynağı meçhul tezler içeren, objektiflikten uzak bir lisanla kaleme alındığını bildirdi. Türkiye'nin, diyanet ve ibadet özgürlüğünün tüm vatandaşlar için ayrım gözetmeksizin korunması ve geliştirilmesi amacını somut adımlarla desteklemeye devam ettiğini belirten Aksoy, “Ülkemizde, farklı diyanet ve inançlar huzur ve ahenk içinde yaşamaktadır. Memleketimiz son 20 yılda gayrimüslim vatandaşlarımızın hak ve özgürlüklerinin geliştirilmesi, hoşgörü ve karşılıklı anlayış ortamının güçlendirilmesi emeliyle kıymetli adımlar atmıştır” dedi. 

Aksoy, raporda Ayasofya ve Kariye hakkında belirtilen konuları yine son devirde yapılan kimi açıklamalar bağlamında hayretle karşıladıklarını vurgulayarak, şunları kaydetti:

“ABD'nin Türkiye'yi sorgulaması abesle iştigal”

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu NTV canlı yayınında ABD'de açıklanan rapora reaksiyon gösterdi. “Ayasofya katiyen memleketler arası bir husus değildir. Ulusal egemenlik hususudur. Kimse Türkiye'yi sorgulamasın. ABD üzere bir devletin Türkiye'yi sorgulaması abesle iştigal” diyen Çavuşoğlu, “Irkçılık var, Müslüman düşmanlığı, yabancı düşmanlığı var. Türkiye ise tam aykırısını yapıyor. Bu türlü bir durumda Ayasofya'nın tartışmaya açılması, fetihten 567 yıl sonra Ayasofya'yı velev İstanbul'u tartışmaya açmak manidar” sözlerini kullandı. 

Ayasofya'nın Fatih Vakfiyesi'ne ilişkin tapusunu gösteren Çavuşoğlu, “1972 UNESCO akdine baktığımızda o mülkiyetin bu formda cami ya da gayrı türlü kullanılmasına ait bir şey yoktur. Bir derneğimiz Danıştay'a başvurdu. 2 Temmuz'da Danıştay kararını verecek. Burası bizim kendi egemenlik alanımız” dedi. 

Yunanistan'dan gelen reaksiyonlara cevap veren Çavuşoğlu, “Esasen dini azınlıkların hakları konusunda sadece bize değil yerküreye ders verecek en son memleketlerden biri Yunanistan. Avrupa'da camisi olmayan tek başşehir Atina. Selanik'te daima açık bir cami yoktur. Garp Trakya'da Türk azınlıkların seçtiği müftüler namaz kıldırdığı için ceza aldı. Oradaki Türk azınlık, Türk ismini da kullanamıyor. Yunanistan bu hususta üç kez mahkum edildi” diye belirtti.

UNESCO: “Ayasofya'nın statüsünü değiştirmek için bizim onayımız gerekli”

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Ayasofya ile ilgili sarf ettiği kelamlara Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü UNESCO'dan da bir karşılık gelmişti.

UNESCO yetkilileri Aya Sofya'nın müze statüsünün değiştirilebilmesi için UNESCO'nun müsaadesinin gerektiğini açıklamıştı.

Kaynak: Onedio

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.