Makalecin - Güncel Blog Yazıları

Atatürk Ayasofya’yı Neden Camiden Müzeye Çevirdi?

0 18

1934 yılında Atatürk'ün talimatıyla camiden müzeye çevrilen Ayasofya'nın yine ibadete açılması tartışması gündemin tepesine yerleşti. Evet Atatürk, fethin sembol mekanı Ayasofya'nın müzeye dönüştürülmesini neden istemişti? Prof. Zafer Toprak bunun Atatürk'ün “hümanist bakışı ve uygarlık anlayışıyla” ilgili olduğunu söyledi. 

Türkiye'nin kororonavirüse karşı savaşını sürdürdüğü bu günlerde eski bir tartışma tekrar gündeme geldi; Ayasosya'nın ibadete açılması… Konu; diyaneti, tarihi, hukuksal ve siyasi açılardan tartışılıyor. Gözler 2 Temmuz'da Danıştay'dan çıkacak kararda. 

İstanbul'un fethinin akabinde Fatih Sultan Mehmet tarafından kiliseden camiye çevrilen Ayasofya, 1934 yılında Atatürk'ün direktifi üzerine Bakanlar Kurulu'nda alınan kararla ibadete kapatılıp müzeye çevrildi. Pekala Atatürk'ü bu karara iten sebep yahut sebepler nelerdi? Hürriyet gazetesinden Sedat Ergin, bu soruyu Koç Üniversitesi'nden Prof. Zafer Toprak' a sordu.

“Atatürk Türkiye’nin tarihini bütün uygarlıkları kapsayan bir derinlik içinde görüyordu”

Prof. Zafer Toprak 

Toprak şunları kaydetti:

“Atatürk bu adımı ‘Batı ne der’ diye atmadı”

Alınan kararı “Atatürk’ün hümanist bakışı ve uygarlık anlayışının bir sonucu” olarak pahalandıran Toprak, “Atatürk bu adımı ‘Batı ne der’ diye atmamış, tümüyle kendi hümanist görüşü doğrultusunda hareket ettiği için bu kararı almıştır. Bu, kendi birikiminin, bedellerinin, felsefi bakışının bir yansımasıdır. Sonunda, Ayasofya’yı insanlığın ortak mirasının bir kesimi haline de getirmiştir” dedi.

Kararnamedeki imza düzmece tezi

Öte yandan, 24 Kasım 1934 tarihinde Ayasofya'nın müzeye dönüştürüşmesine ait Bakanlar Heyeti kararı ve karardaki Atatürk imzasının uydurma olduğu tezi da tekrar gündeme geldi. Bu iddiayı lisana getiren Türk Tarih Kurumu’nun eski yöneticisi Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu, Milliyet'ten Mert İnan'a şunları anlattı:

Sinan Meydan: “Atatürk'ün yeni soyadıyla attığı birinci imza”

Tarihçi Sinan Meydan, salı akşamı Habertürk'te Teketek programına Yusuf Halaçoğlu ile birlikte katılarak Ayasofya'nın müzeye çevrilmesine ait tezleri tartıştı. 

“İmzanın Atatürk'e ilişkin olmadığı argümanı sahih değil” diyen Meydan, “Bu evrak bizim elimizde fakat nedense görülmüyor. Atatürk'e soyadı ne hengam verildi? TBMM, 24 Kasım 1934 tarihinde verdi Atatürk'ün soyadını. Bu tarih tıpkı devirde Ayasofya'nın müze olmasına karar veren kararnamenin tarihidir. Mustafa Kemal Atatürk, bu kararın verildiği gün Atatürk soyadını alıyor. İmzasının bir günde oturması mümkün değil doğal ki. Ayasofya'nın müzeye çevrilmesi kararnamesi, Atatürk'ün birinci attığı imzadır yeni soyadıyla. Atatürk'ün 1934 yılının aralık ayından sonra atacağı o klasik imzanın birinci prototipidir bu imza” değerlendirmesinde bulundu.

Kaynak: Onedio

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.